1. Hoa Kỳ chính thức áp thuế đối ứng 20% đối với hàng hóa Việt Nam
Từ ngày 07/8/2025, Hoa Kỳ chính thức áp dụng mức thuế đối ứng 20% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là mức thuế được điều chỉnh giảm từ mức đề xuất ban đầu lên tới 46% theo Sắc lệnh ngày 02/4/2025 của Tổng thống Donald Trump, song vẫn được đánh giá là khá cao so với nhiều quốc gia cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam tại thị trường Hoa Kỳ.
Theo VCCI, thuế đối ứng là loại thuế bổ sung áp dụng song song với các loại thuế nhập khẩu khác như thuế MFN, thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp… Điều này đồng nghĩa chi phí nhập khẩu hàng hóa Việt Nam vào Hoa Kỳ sẽ tăng đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp tới giá bán và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Một số nhóm hàng như dệt may, giày dép, nội thất, linh kiện điện tử… được dự báo chịu tác động mạnh nhất do phụ thuộc lớn vào thị trường Hoa Kỳ. Trong khi đó, một số sản phẩm nông sản, thực phẩm hoặc các nhóm hàng đã chịu sắc thuế riêng như thép, nhôm, đồng được miễn áp dụng thuế đối ứng nhưng vẫn phải đối mặt với các loại thuế bổ sung khác ở mức rất cao.
2. Doanh nghiệp đối mặt nguy cơ mất đơn hàng và gia tăng chi phí
Kết quả khảo sát của VCCI với gần 300 doanh nghiệp và hiệp hội tham gia chuỗi cung ứng xuất khẩu sang Hoa Kỳ cho thấy hầu hết doanh nghiệp đều chịu tác động tiêu cực từ chính sách thuế mới này.
Đáng chú ý:
- 87% doanh nghiệp cho biết khách hàng Hoa Kỳ đã hoặc có khả năng hủy, tạm dừng hoặc yêu cầu đàm phán lại các đơn hàng đã ký;
- 86,3% doanh nghiệp ghi nhận hoạt động xuất khẩu sụt giảm, phát sinh khó khăn về dòng tiền, lưu kho và lao động;
- 85,6% doanh nghiệp lo ngại hàng hóa Việt Nam sẽ giảm sức cạnh tranh so với sản phẩm từ các quốc gia được hưởng mức thuế thấp hơn;
- 84,4% doanh nghiệp nhận định nhu cầu tiêu dùng tại Hoa Kỳ có thể giảm do giá hàng hóa tăng sau khi áp thuế.
Bên cạnh áp lực đơn hàng, doanh nghiệp còn phải đối mặt với chi phí tuân thủ gia tăng, đặc biệt liên quan đến yêu cầu truy xuất nguồn gốc hàng hóa và nguy cơ bị phía Hoa Kỳ xác định là “chuyển tải nhằm lẩn tránh thuế”.
Theo quy định mới, nếu hàng hóa bị xác định là chuyển tải, doanh nghiệp có thể phải chịu mức thuế lên tới 40% cùng nhiều chế tài bổ sung nghiêm ngặt. Trong khi đó, khái niệm “chuyển tải” hiện vẫn chưa được Hoa Kỳ định nghĩa rõ ràng, khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh trong quá trình xuất khẩu.
3. Áp lực cạnh tranh không chỉ ở Hoa Kỳ mà còn trên toàn cầu
Một trong những vấn đề được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là nguy cơ “chuyển hướng thương mại”. Khi hàng hóa từ nhiều quốc gia khó tiếp cận thị trường Hoa Kỳ do thuế cao, các nhà xuất khẩu sẽ có xu hướng chuyển sang các thị trường khác như EU, Canada, Nhật Bản hay Australia.
Điều này khiến cạnh tranh tại các thị trường xuất khẩu ngoài Hoa Kỳ trở nên gay gắt hơn. Theo khảo sát:
- 84,1% doanh nghiệp lo ngại cạnh tranh ở các thị trường khác sẽ gia tăng mạnh;
- 83% doanh nghiệp cho biết số lượng đơn hàng tiềm năng từ Hoa Kỳ đã giảm đáng kể;
- Nhiều doanh nghiệp ghi nhận lượng đơn hàng mới giảm từ 50%–80% so với trước khi áp thuế.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu còn chịu sức ép phải thay đổi nguồn nguyên phụ liệu đầu vào nhằm tránh nguy cơ bị cáo buộc chuyển tải, đặc biệt đối với các doanh nghiệp đang phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Tuy nhiên, việc chuyển đổi chuỗi cung ứng trong thời gian ngắn được đánh giá là rất khó khăn và tốn kém.
4. Doanh nghiệp kỳ vọng Chính phủ tiếp tục hỗ trợ và đàm phán
Trước những khó khăn trên, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng Chính phủ sẽ tiếp tục có các biện pháp hỗ trợ mạnh mẽ nhằm giảm thiểu tác động của thuế đối ứng.
Các kiến nghị nổi bật bao gồm:
- Tiếp tục đàm phán với Hoa Kỳ để giảm mức thuế đối ứng hoặc làm rõ các tiêu chí xác định chuyển tải;
- Thiết lập kênh thông tin chính thức để tư vấn, cập nhật và xử lý vướng mắc liên quan đến thuế đối ứng;
- Cắt giảm thủ tục hành chính trong hoạt động xuất khẩu;
- Miễn, giảm hoặc giãn thuế phí cho doanh nghiệp xuất khẩu;
- Hỗ trợ xúc tiến thương mại, tìm kiếm và mở rộng thị trường mới;
- Phát triển công nghiệp phụ trợ nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm;
- Hỗ trợ tín dụng, giãn nợ và đào tạo nguồn nhân lực.
Theo VCCI, trong bối cảnh thương mại quốc tế tiếp tục biến động, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh nội địa và chủ động thích ứng với các hàng rào thương mại mới sẽ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam duy trì tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.
Tham khảo thêm tại: doanh nghiep vietnam voi thue doi ung USA
