Về vấn đề ai có quyền triệu tập họp Hội đồng thành viên, khoản 1 Điều 50 Luật Doanh nghiệp 2005 quy định như sau: “Hội đồng thành viên được triệu tập họp bất cứ khi nào theo yêu cầu của Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc theo yêu cầu của thành viên hoặc nhóm thành viên quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 41 của Luật này”.
Khoản 2 và khoản 3 Điều 41 Luật Doanh nghiệp 2005 quy định như sau:
“2. Thành viên hoặc nhóm thành viên sở hữu trên 25% vốn điều lệ hoặc một tỷ lệ khác nhỏ hơn do Điều lệ công ty quy định, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, có quyền yêu cầu triệu tập họp Hội đồng thành viên để giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền.
3. Trường hợp công ty có một thành viên sở hữu trên
75% vốn điều lệ và Điều lệ công ty không quy định một tỷ lệ khác nhỏ hơn theo quy định tại khoản 2 Điều này thì các thành viên thiểu số hợp nhau lại đương nhiên có quyền như quy định tại khoản 2 Điều này”.
Như vậy, các chủ thể có quyền triệu tập họp Hội đồng
thành viên gồm:
(i) Chủ tịch Hội đồng thành viên;
(ii) Thành viên/nhóm thành viên sở hữu trên 25% vốn điều lệ (nếu Điều lệ không quy định tỷ lệ hoặc có quy định nhưng tỷ lệ đó lớn hơn 25%);
(iii) Thành viên/nhóm thành viên sở hữu trên X% (nếu Điều lệ quy định tỷ lệ X nhỏ hơn 25%);
(iv) Các thành viên thiểu số hợp nhau lại (nếu công ty có một thành viên sở hữu trên 75% vốn điều lệ và Điều lệ không quy định một tỷ lệ nhỏ hơn 25%).
Tuy nhiên, ví dụ sau đây chỉ ra cho chúng ta thấy những bất cập vẫn còn tồn tại
Tình huống: Công ty trách nhiệm hữu hạn X có một thành viên sở hữu 81% và thành viên này giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên, bốn thành viên còn lại sở hữu 19% vốn điều lệ (trong đó ba thành viên mỗi thành viên sở hữu 6%, một thành viên sở hữu 1%). Điều lệ công ty quy định: Thành viên hoặc nhóm thành viên sở hữu trên 15% vốn điều lệ trở lên có quyền yêu cầu triệu tập họp Hội đồng thành viên để giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền. Hiện tại, công ty rơi vào tình trạng bế tắc vì thành viên sở hữu 81% đi nước ngoài biệt tích. Thành viên sở hữu 1% không đồng ý triệu tập họp Hội đồng thành viên để cứu công ty (vì thành viên này muốn công ty bế tắc để mua lại giá rẻ). Câu hỏi được đặt ra là: Ba thành viên còn lại sở hữu tổng cộng chỉ có 18% có thể tiến hành triệu tập họp Hội đồng thành viên không?
Theo quy định tại khoản 3 Điều 41 Luật Doanh nghiệp 2005 thì thành viên thiểu số hoặc nhóm thành viên thiểu số hợp nhau lại mới có quyền yêu cầu triệu tập. Nếu ba thành viên sở hữu 18% hợp nhau lại là đủ điều kiện về tỷ lệ để yêu cầu triệu tập họp Hội đồng thành viên.
Tuy nhiên thành viên sở hữu 1% lại cho rằng khái niệm “các thành viên thiểu số hợp nhau lại” quy định tại khoản 3 Điều 41 Luật Doanh nghiệp 2005 được hiểu là toàn bộ số thành viên thiểu số còn lại. Cho nên, ba thành viên sở hữu 18% không có quyền yêu cầu triệu tập họp Hội đồng thành viên.
Cách hiểu của thành viên sở hữu 1% là máy móc vì bản chất của điều luật là chỉ cần đủ tỷ lệ góp vốn chứ không phải đủ số lượng thành viên nên ba thành viên sở hữu 18% hoàn toàn có quyền yêu cầu triệu tập họp Hội đồng thành viên.
Nhưng rõ ràng thành viên sở hữu 1% có quyền hiểu máy móc như trên khi chưa có giải thích, hướng dẫn cụ thể.
Theo Luật gia: Cao Bá Khoát và Luật sư: Trần Hữu Huỳnh.
